{"id":3770,"date":"2026-11-17T11:22:54","date_gmt":"2026-11-17T08:22:54","guid":{"rendered":"https:\/\/erkanpartners.com\/?p=3770"},"modified":"2026-11-17T11:26:31","modified_gmt":"2026-11-17T08:26:31","slug":"tek-saticilik-distributorluk-sozlesmelerinde-dikkat-edilmesi-gereken-hususlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/erkanpartners.com\/?p=3770","title":{"rendered":"Tek Sat\u0131c\u0131l\u0131k (Distrib\u00fct\u00f6rl\u00fck) S\u00f6zle\u015fmelerinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-left wp-block-paragraph\"><strong>I. Tek Sat\u0131c\u0131l\u0131k S\u00f6zle\u015fmesi Nedir, S\u00f6zle\u015fme H\u00fck\u00fcmleri Neden \u00d6nemlidir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol style=\"list-style-type:upper-roman\" class=\"wp-block-list\"><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Distrib\u00fct\u00f6rl\u00fck s\u00f6zle\u015fmesi olarak da ifade edilen tek sat\u0131c\u0131l\u0131k s\u00f6zle\u015fmesi, sa\u011flay\u0131c\u0131 (\u00fcretici\/yap\u0131mc\u0131\/tedarik\u00e7i) ile hukuki ve idari a\u00e7\u0131dan ba\u011f\u0131ms\u0131z tek sat\u0131c\u0131 (distrib\u00fct\u00f6r) aras\u0131nda akdedilen; sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n, s\u00f6zle\u015fme konusu mallar\u0131 belirli bir co\u011frafi b\u00f6lgede tekel hakk\u0131na sahip olarak satmas\u0131 amac\u0131yla tek sat\u0131c\u0131ya sa\u011flamay\u0131 ve onun faaliyetlerini desteklemeyi, tek sat\u0131c\u0131n\u0131n ise s\u00f6z konusu mallar\u0131 kendi ad\u0131na ve hesab\u0131na sat\u0131n alarak yeniden satmak suretiyle pazarlanmas\u0131n\u0131 ve m\u00fc\u015fteri \u00e7evresini geni\u015fletmeyi \u00fcstlendi\u011fi, \u00e7er\u00e7eve niteli\u011finde ve s\u00fcrekli bor\u00e7 ili\u015fkisi do\u011furan, isimsiz, sui generis bir s\u00f6zle\u015fmedir. <strong>[1]<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tek sat\u0131c\u0131l\u0131k s\u00f6zle\u015fmesi, T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu veya T\u00fcrk Ticaret Kanunu&#8217;nda do\u011frudan ve \u00f6zel olarak d\u00fczenlenmedi\u011finden, s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan uyu\u015fmazl\u0131klarda, hukuki ili\u015fkinin niteli\u011fine uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcde sat\u0131m, acentelik ve vek\u00e2let s\u00f6zle\u015fmelerine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin k\u0131yasen uygulanmas\u0131 g\u00fcndeme gelebilmektedir. Bu durum, s\u00f6zle\u015fme metnine ayr\u0131 bir \u00f6nem kazand\u0131rmaktad\u0131r. Taraflarca a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenen hususlarda ise \u00f6ncelikle s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmleri dikkate al\u0131nacakt\u0131r. Tek sat\u0131c\u0131l\u0131k s\u00f6zle\u015fmesinin \u00e7er\u00e7eve niteli\u011finde olmas\u0131 ve s\u00fcrekli bir bor\u00e7 ili\u015fkisi kurmas\u0131 da ili\u015fkinin esaslar\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7ta a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde belirlenmesini \u00f6nemli k\u0131lmaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan m\u00fcnhas\u0131rl\u0131\u011f\u0131n kapsam\u0131 ve istisnalar\u0131, taraflar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri, rekabet yasa\u011f\u0131, pazarlama ve reklam giderlerinin payla\u015f\u0131m\u0131, asgari al\u0131m veya sat\u0131\u015f taahh\u00fctleri, fesih ko\u015fullar\u0131 ve sona ermenin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmede ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde d\u00fczenlenmesi, ileride do\u011fabilecek uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aksi halde, s\u00f6zle\u015fmede h\u00fck\u00fcm bulunmayan veya yeterince a\u00e7\u0131k d\u00fczenlenmeyen hususlarda ortaya \u00e7\u0131kabilecek uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, ilgili kanun h\u00fck\u00fcmlerinin k\u0131yasen uygulanmas\u0131na ve yarg\u0131lamaya ba\u011fl\u0131 kalabilecektir. Bu sebeple, distrib\u00fct\u00f6rl\u00fck s\u00f6zle\u015fmesinin taraflar\u0131n ticari iradelerini ve aralar\u0131ndaki ili\u015fkinin t\u00fcm temel unsurlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a yans\u0131tacak \u015fekilde haz\u0131rlanmas\u0131, hukuki belirlilik ve ileride do\u011fabilecek uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00f6nlenmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>II. Tek Sat\u0131c\u0131l\u0131k S\u00f6zle\u015fmesinde M\u00fcnhas\u0131rl\u0131k ve Kapsam\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol style=\"list-style-type:upper-roman\" class=\"wp-block-list\"><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Distrib\u00fct\u00f6rl\u00fck (tek sat\u0131c\u0131l\u0131k) s\u00f6zle\u015fmelerinin ay\u0131rt edici unsuru, tek sat\u0131c\u0131ya belirli bir co\u011frafi b\u00f6lgede ve belirli \u00fcr\u00fcnler bak\u0131m\u0131ndan m\u00fcnhas\u0131r sat\u0131\u015f hakk\u0131 tan\u0131nmas\u0131d\u0131r. M\u00fcnhas\u0131rl\u0131k, sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fme b\u00f6lgesinde do\u011frudan sat\u0131\u015f yapmamas\u0131n\u0131 ve kural olarak ayn\u0131 b\u00f6lgede ba\u015fka bir distrib\u00fct\u00f6r, acente veya bayi g\u00f6revlendirmemesini ifade etmektedir. Bu hak, co\u011frafi b\u00f6lge, s\u00f6zle\u015fme konusu \u00fcr\u00fcnler ve s\u00fcre bak\u0131m\u0131ndan s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir. Bu nedenle s\u00f6zle\u015fmede m\u00fcnhas\u0131r b\u00f6lgenin ve kapsama giren \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenmesi \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tekel hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131 s\u00f6zle\u015fmede temel olarak zaman, co\u011frafi b\u00f6lge ve s\u00f6zle\u015fme konusu \u00fcr\u00fcnler olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 boyutta belirlenebildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu boyutlar aras\u0131nda co\u011frafi b\u00f6lge bak\u0131m\u0131ndan s\u0131n\u0131rland\u0131rma, tek sat\u0131c\u0131l\u0131k ili\u015fkisinin en karakteristik y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturur. Co\u011frafi b\u00f6lge bir mahalle, il, \u00fclke, \u00fclkeler toplulu\u011fu veya bir k\u0131ta \u00f6l\u00e7e\u011finde kararla\u015ft\u0131r\u0131labilir; s\u00f6zle\u015fmede aksi y\u00f6nde daralt\u0131c\u0131 bir kay\u0131t bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde ilgili yerin m\u00fclki ve idari s\u0131n\u0131rlar\u0131 esas al\u0131n\u0131r. Sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n asli ka\u00e7\u0131nma borcu olan &#8220;tekel b\u00f6lgesinde do\u011frudan veya dolayl\u0131 sat\u0131\u015f yapmama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc&#8221;, ancak co\u011frafi s\u0131n\u0131rlar\u0131 netle\u015ftirilmi\u015f bir b\u00f6lgenin varl\u0131\u011f\u0131 halinde anlam ve uygulama alan\u0131 bulur. Tek sat\u0131c\u0131, kendisine tahsis edilen bu co\u011frafi alanda rekabet bask\u0131s\u0131ndan korunarak faaliyet y\u00fcr\u00fctece\u011fine duydu\u011fu g\u00fcvenle \u015fube a\u00e7ar, personel istihdam eder, depo kiralar ve s\u00fcr\u00fcm\u00fc art\u0131r\u0131c\u0131 pazarlama yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yapar. \u015eayet s\u00f6zle\u015fmede somut bir b\u00f6lge belirlenmezse sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n nerede sat\u0131\u015f yapamayaca\u011f\u0131 belirsiz kalaca\u011f\u0131 gibi, sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f yapmama \u015feklindeki ka\u00e7\u0131nma borcuna ayk\u0131r\u0131 davran\u0131p davranmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve bu ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n hukuki sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n tespiti de g\u00fc\u00e7le\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu unsurlar\u0131n eksikli\u011fi, s\u00f6zle\u015fmenin tek sat\u0131c\u0131l\u0131k de\u011fil, bayilik veya acentelik gibi farkl\u0131 bir hukuki ili\u015fki olarak nitelendirilmesine de yol a\u00e7abilmektedir.<strong>[2]<\/strong> Ancak s\u00f6zle\u015fmede m\u00fcnhas\u0131rl\u0131\u011fa ili\u015fkin a\u00e7\u0131k bir d\u00fczenleme bulunmamas\u0131 s\u00f6zle\u015fmenin do\u011frudan tek sat\u0131c\u0131l\u0131k s\u00f6zle\u015fmesi olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. B\u00f6yle bir uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n mahkemeye ta\u015f\u0131nmas\u0131 halinde hakim, TBK m. 19 uyar\u0131nca taraflar\u0131n ger\u00e7ek ve ortak iradesini ara\u015ft\u0131r\u0131rken s\u00f6zle\u015fme metninin yan\u0131 s\u0131ra taraflar aras\u0131ndaki yaz\u0131\u015fmalar\u0131, yetki belgelerini ve fiili uygulamay\u0131 da dikkate alabilir.<strong>[3]<\/strong> Nitekim Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131nda, s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131k\u00e7a &#8220;tek sat\u0131c\u0131&#8221; ifadesine yer verilmemi\u015f olsa dahi taraflar aras\u0131ndaki fiili uygulamadan ve \u00f6zellikle ihalelere ili\u015fkin yetki belgelerinden m\u00fcnhas\u0131rl\u0131k iradesinin \u00e7\u0131kar\u0131labilece\u011fi kabul edilmektedir. Bu do\u011frultuda, sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n m\u00fcnhas\u0131rl\u0131k y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 sat\u0131\u015flar\u0131 nedeniyle tazminat sorumlulu\u011fu da g\u00fcndeme gelebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yine, m\u00fcnhas\u0131rl\u0131\u011f\u0131n kapsam\u0131n\u0131n yaln\u0131zca co\u011frafi b\u00f6lgeyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 ve s\u00f6zle\u015fme konusu \u00fcr\u00fcn ve m\u00fc\u015fteri gruplar\u0131n\u0131 da kapsayabilece\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, yeni \u00fcr\u00fcn versiyonlar\u0131, \u00fcr\u00fcnlerin geli\u015ftirilmi\u015f veya g\u00fcncellenmi\u015f modelleri, ikame mallar, tamamlay\u0131c\u0131 \u00fcr\u00fcnler ile zincir ma\u011fazalar, kurumsal m\u00fc\u015fteriler ve kamu kurumlar\u0131 gibi belirli m\u00fc\u015fteri gruplar\u0131n\u0131n m\u00fcnhas\u0131rl\u0131k kapsam\u0131nda bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmesi gerekmektedir. Aksi halde, \u00f6rne\u011fin, \u00f6zellikle yeni \u00fcr\u00fcn versiyonlar\u0131n\u0131n mevcut m\u00fcnhas\u0131rl\u0131k kapsam\u0131na dahil olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda yorum farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilir ve taraflar aras\u0131nda menfaat \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131na neden olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcnhas\u0131rl\u0131\u011f\u0131n co\u011frafi, zamansal ve \u00fcr\u00fcnsel kapsam\u0131n\u0131n belirlenmesinin yan\u0131 s\u0131ra, sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n distrib\u00fct\u00f6re kar\u015f\u0131 \u00fcstlendi\u011fi koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn derecesinin de ortaya konulmas\u0131 gerekmektedir. Sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n distrib\u00fct\u00f6re kar\u015f\u0131 \u00fcstlendi\u011fi koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kapsam\u0131na g\u00f6re m\u00fcnhas\u0131rl\u0131k basit, kuvvetlendirilmi\u015f veya mutlak sat\u0131\u015f tekeli \u015feklinde d\u00fczenlenebilir. Basit sat\u0131\u015f tekelinde sa\u011flay\u0131c\u0131, m\u00fcnhas\u0131r b\u00f6lgede do\u011frudan sat\u0131\u015f yapmamay\u0131 ve ba\u015fka bir da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 g\u00f6revlendirmemeyi \u00fcstlenir. Kuvvetlendirilmi\u015f sat\u0131\u015f tekelinde bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011fe ek olarak, di\u011fer b\u00f6lgelerdeki da\u011f\u0131t\u0131c\u0131lar\u0131n m\u00fcnhas\u0131r b\u00f6lgeye aktif sat\u0131\u015f yapmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi de taahh\u00fct edilir. Bu kapsamda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerle yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmelere gerekli k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n eklenmesi, TBK m. 128 ve m. 129 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilebilir. Mutlak sat\u0131\u015f tekelinde ise sa\u011flay\u0131c\u0131, distrib\u00fct\u00f6r\u00fc di\u011fer da\u011f\u0131t\u0131c\u0131lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin m\u00fcdahalelerine kar\u015f\u0131 da korumay\u0131 taahh\u00fct eder.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sonu\u00e7 olarak, tek sat\u0131c\u0131ya rekabetten korunmu\u015f m\u00fcnhas\u0131r bir pazar alan\u0131 tahsis edilmemi\u015fse veya sa\u011flay\u0131c\u0131ya ayn\u0131 b\u00f6lgede ba\u015fka da\u011f\u0131t\u0131c\u0131lar atama ya da do\u011frudan sat\u0131\u015f yapma serbestisi tan\u0131nm\u0131\u015fsa, taraflar aras\u0131ndaki ili\u015fki tek sat\u0131c\u0131l\u0131k olarak nitelendirilmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmemektedir.\u00a0 Bu durum tekel hakk\u0131 i\u00e7ermeyen adi\/tipik bir bayilik veya genel \u00e7er\u00e7eve sat\u0131m ili\u015fkisi olarak ele al\u0131nmas\u0131 gerekebilir. B\u00f6lge ve m\u00fcnhas\u0131rl\u0131k unsurlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenmesi, ili\u015fkinin hukuki niteli\u011finin tespiti ve s\u00f6zle\u015fmenin sona ermesi halinde TTK m. 122\/5 uyar\u0131nca denkle\u015ftirme (portf\u00f6y) tazminat\u0131n\u0131n talep edilebilirli\u011finin de\u011ferlendirilmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>III. Tek Sat\u0131c\u0131l\u0131k S\u00f6zle\u015fmesinde Sat\u0131\u015f Hedefleri ve Asgari Al\u0131m Taahh\u00fcd\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol style=\"list-style-type:upper-roman\" class=\"wp-block-list\"><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tek sat\u0131c\u0131l\u0131k s\u00f6zle\u015fmesinde distrib\u00fct\u00f6r\u00fcn sa\u011flay\u0131c\u0131dan s\u00f6zle\u015fme konusu mallar\u0131 sat\u0131n alma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, s\u00f6zle\u015fmenin asli bor\u00e7lar\u0131ndan biridir. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmemi\u015f olsa dahi s\u00f6zle\u015fmenin niteli\u011finden anla\u015f\u0131lmakla birlikte sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan tan\u0131nan m\u00fcnhas\u0131rl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak de\u011ferlendirilir. Bununla birlikte, distrib\u00fct\u00f6r\u00fcn belirli bir miktarda mal sat\u0131n almay\u0131 taahh\u00fct etmesi, di\u011fer bir ifadeyle asgari al\u0131m taahh\u00fcd\u00fc \u00fcstlenmesi, s\u00f6zle\u015fmenin zorunlu unsurlar\u0131ndan de\u011fildir. Taraflar, bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6zle\u015fmeye ekleyerek sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n \u00fcretim ve tedarik planlamas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir hale getirmeyi, distrib\u00fct\u00f6r\u00fcn ise belirlenen b\u00f6lgede pazar potansiyelini de\u011ferlendirmesini ve s\u00fcr\u00fcm\u00fc art\u0131rmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layabilir. Bu do\u011frultuda asgari al\u0131m miktar\u0131 veya sat\u0131\u015f kotas\u0131 olarak da ifade edilebilecek bu h\u00fck\u00fcmler, distrib\u00fct\u00f6r\u00fcn ticari faaliyetlerine ili\u015fkin beklentileri somutla\u015ft\u0131ran s\u00f6zle\u015fmesel d\u00fczenlemeler olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Asgari al\u0131m taahh\u00fctlerinin hukuken ge\u00e7erli ve uygulanabilir olabilmesi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hedeflerin a\u00e7\u0131k, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ve b\u00f6lgenin ekonomik ger\u00e7ekleri ile piyasa ko\u015fullar\u0131na uygun \u015fekilde belirlenmesi gerekir. B\u00f6lgenin pazar potansiyelini a\u015fan, ifas\u0131 fiilen imkans\u0131z veya d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131yla ba\u011fda\u015fmayan al\u0131m miktarlar\u0131n\u0131n kararla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 hukuki uyu\u015fmazl\u0131klara yol a\u00e7abilir. \u00d6te yandan, asgari al\u0131m taahh\u00fcd\u00fc s\u00f6zle\u015fmenin zorunlu unsurlar\u0131ndan olmad\u0131\u011f\u0131ndan, kesin miktarlar\u0131n ilerleyen y\u0131llarda yap\u0131lacak ek anla\u015fmalarla belirlenmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu durumda, miktar\u0131n belirlenmesine esas olacak objektif kriterlerin s\u00f6zle\u015fmede \u00f6nceden d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Distrib\u00fct\u00f6r\u00fcn makul ve \u00f6l\u00e7\u00fclebilir \u015fekilde belirlenmi\u015f asgari al\u0131m taahh\u00fcd\u00fcn\u00fc kusuruyla yerine getirmemesi, s\u00f6zle\u015fmeye ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eder. Bu durumda sa\u011flay\u0131c\u0131, ihlalin niteli\u011fine ve s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerine ba\u011fl\u0131 olarak s\u00f6zle\u015fmeyi hakl\u0131 nedenle ve herhangi bir fesih \u00f6neli tan\u0131maks\u0131z\u0131n sona erdirebilir. Bununla birlikte sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmeyi feshetmesi zorunlu olmay\u0131p, s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkisini s\u00fcrd\u00fcrerek distrib\u00fct\u00f6rden taahh\u00fct edilen miktardaki mallar\u0131n sat\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 ve bedellerinin \u00f6denmesini, di\u011fer bir ifadeyle aynen ifay\u0131 talep etmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Asgari al\u0131m taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn ihlali veya s\u00f6zle\u015fmenin haks\u0131z \u015fekilde feshedilmesi nedeniyle sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 kar kayb\u0131n\u0131n hesaplanmas\u0131nda s\u00f6zle\u015fmede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen taahh\u00fctler dikkate al\u0131nabilir. Ancak zarar hesab\u0131n\u0131n yaln\u0131zca s\u00f6zle\u015fmedeki maktu al\u0131m miktarlar\u0131 esas al\u0131narak yap\u0131lmas\u0131 yeterli de\u011fildir. Yarg\u0131tay, kar mahrumiyetinin belirlenmesinde tek sat\u0131c\u0131n\u0131n fesih \u00f6ncesindeki fiili sat\u0131\u015f performans\u0131n\u0131n ve sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n m\u00fcnhas\u0131rl\u0131k y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal ederek \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi sat\u0131\u015flar\u0131n da de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini kabul etmektedir.<strong>[4]<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Taraflar, distrib\u00fct\u00f6r\u00fcn asgari al\u0131m taahh\u00fcd\u00fcn\u00fc yerine getirmemesi halinde uygulanmak \u00fczere s\u00f6zle\u015fmede ceza ko\u015fulu kararla\u015ft\u0131rabilir. Bununla birlikte, taraflar\u0131n tacir olmas\u0131 halinde, kararla\u015ft\u0131r\u0131lan ceza ko\u015fulunun fahi\u015f oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle indirilmesinin TTK m. 22 uyar\u0131nca kural olarak m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 fakat kararla\u015ft\u0131r\u0131lan cezai \u015fart\u0131n kar\u015f\u0131 taraf\u0131n ekonomik olarak mahv\u0131na yol a\u00e7acak derecede fahi\u015f olmas\u0131 halinde durumuna uygun bir indirim yap\u0131labilece\u011finin yarg\u0131 prati\u011finde benimsendi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu a\u015famada de\u011finmek gerekir ki, sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n distrib\u00fct\u00f6r\u00fcn asgari al\u0131m taahh\u00fcd\u00fcn\u00fc yerine getirmedi\u011fini bilmesine ra\u011fmen herhangi bir itiraz veya ihtiraz\u0131 kay\u0131t ileri s\u00fcrmeksizin s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkisini sonraki y\u0131llarda s\u00fcrd\u00fcrmesi cezai \u015fart\u0131n talep edilebilirli\u011fi hususunda belirleyici olmaktad\u0131r. Bu durumda sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n ilgili d\u00f6nem bak\u0131m\u0131ndan asgari al\u0131m eksikli\u011fine ba\u011fl\u0131 ceza ko\u015fulu talep etme hakk\u0131ndan vazge\u00e7ti\u011fi ve distrib\u00fct\u00f6rde s\u00f6zle\u015fmenin bu \u015fekilde uygulanmaya devam edece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde hakl\u0131 bir g\u00fcven olu\u015fturdu\u011fu kabul edilebilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkisi boyunca sessiz kal\u0131p s\u00f6zle\u015fmenin sona ermesi a\u015famas\u0131nda ge\u00e7mi\u015f y\u0131llara ili\u015fkin al\u0131m eksikliklerini ileri s\u00fcrerek ceza ko\u015fulu talep etmesi, somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re TMK m. 2 kapsam\u0131nda hakk\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 olarak de\u011ferlendirilebilir.<strong>[5]<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di\u011fer yandan, s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131k\u00e7a kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 halinde ceza ko\u015fulu ile yoksun kal\u0131nan kar tazminat\u0131n\u0131n birlikte talep edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Nitekim Yarg\u0131tay, taraflar\u0131n bu y\u00f6ndeki s\u00f6zle\u015fmesel d\u00fczenlemesini ge\u00e7erli kabul ederek her iki talebin birlikte ileri s\u00fcr\u00fclebilece\u011fini belirtmi\u015ftir.<strong>[6]<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>IV. Tek Sat\u0131c\u0131l\u0131k S\u00f6zle\u015fmesinde Taraflar\u0131n Di\u011fer Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol style=\"list-style-type:upper-roman\" class=\"wp-block-list\"><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tek sat\u0131c\u0131l\u0131k s\u00f6zle\u015fmesi, s\u00fcrekli bor\u00e7 ili\u015fkisi do\u011furan ve her iki tarafa kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bor\u00e7 y\u00fckleyen bir s\u00f6zle\u015fmedir. Taraflar, s\u00f6zle\u015fme s\u00fcresince kendi edimlerini yerine getirmenin yan\u0131 s\u0131ra kar\u015f\u0131 taraf\u0131n s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan menfaatlerini de g\u00f6zetmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bu kapsamda sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n ve distrib\u00fct\u00f6r\u00fcn temel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin, s\u00f6zle\u015fmenin konusu ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131lacak \u00fcr\u00fcnlerin \u00f6zellikleri dikkate al\u0131narak a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmesi \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri; s\u00f6zle\u015fme konusu mallar\u0131 distrib\u00fct\u00f6r\u00fcn sipari\u015flerine ve kararla\u015ft\u0131r\u0131lan teslim ko\u015fullar\u0131na uygun \u015fekilde tedarik etmek, mallar\u0131 zaman\u0131nda ve ay\u0131ps\u0131z teslim etmek, distrib\u00fct\u00f6r\u00fcn m\u00fcnhas\u0131rl\u0131k hakk\u0131na riayet etmek ve da\u011f\u0131t\u0131m faaliyetlerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in gerekli bilgi ve deste\u011fi sa\u011flamakt\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede fiyat listeleri, \u00fcr\u00fcn kataloglar\u0131, teknik dok\u00fcmanlar ve kullan\u0131m k\u0131lavuzlar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131lmas\u0131, gerekli \u00fcr\u00fcn ve sat\u0131\u015f e\u011fitimlerinin verilmesi, \u00fcretim veya \u00fcr\u00fcn \u00f6zelliklerindeki de\u011fi\u015fikliklerin zaman\u0131nda bildirilmesi gibi hususlar\u0131n s\u00f6zle\u015fmede d\u00fczenlenmesi, taraflar aras\u0131ndaki ticari ili\u015fkinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tek sat\u0131c\u0131n\u0131n temel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ise s\u00f6zle\u015fme konusu mallar\u0131 kendi ad\u0131na ve hesab\u0131na sat\u0131n almak, bedellerini kararla\u015ft\u0131r\u0131lan vadelerde \u00f6demek, \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve pazarlanmas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek ve s\u00fcr\u00fcm\u00fc art\u0131rmak i\u00e7in gerekli ticari faaliyetleri y\u00fcr\u00fctmektir. Bu kapsamda reklam ve tan\u0131t\u0131m faaliyetlerinin kapsam\u0131, masraflar\u0131n taraflar aras\u0131nda nas\u0131l payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131, m\u00fc\u015fteri ili\u015fkilerinin y\u00f6netimi ve sat\u0131\u015f sonras\u0131 hizmetlerin (sekt\u00f6re g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermekle birlikte \u00f6rne\u011fin bak\u0131m, onar\u0131m, garanti ve yedek par\u00e7a temini gibi) kim taraf\u0131ndan ve hangi ko\u015fullarda yerine getirilece\u011fi s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6zle\u015fme haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6zellikle dikkat edilmesi gereken husus, tedarik ve teslimat ko\u015fullar\u0131, \u00f6deme vadeleri, sipari\u015f prosed\u00fcrleri, reklam giderleri, sat\u0131\u015f sonras\u0131 hizmetler, bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 ve rekabet etmeme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn genel ifadelerle b\u0131rak\u0131lmamas\u0131d\u0131r. Bu d\u00fczenlemelerin somutla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, ileride ortaya \u00e7\u0131kabilecek ifa, sorumluluk ve fesih uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesine yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Son olarak distrib\u00fct\u00f6r\u00fcn sa\u011flay\u0131c\u0131ya kar\u015f\u0131 sadakat, i\u015f birli\u011fi, bilgi verme ve s\u0131r saklama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri de s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkisinin \u00f6nemli unsurlar\u0131ndand\u0131r. Distrib\u00fct\u00f6r\u00fcn b\u00f6lgedeki pazar ko\u015fullar\u0131, sat\u0131\u015f performans\u0131 ve rekabet ortam\u0131 hakk\u0131nda sa\u011flay\u0131c\u0131y\u0131 bilgilendirmesi; sa\u011flay\u0131c\u0131ya ait ticari ve teknik s\u0131rlar\u0131 korumas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6zetle, tek sat\u0131c\u0131l\u0131k s\u00f6zle\u015fmelerinde taraflar\u0131n ticari beklentilerinin g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin a\u00e7\u0131k\u00e7a belirlenmesi ve s\u00f6zle\u015fmenin uygulanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilecek uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00f6nlenmesi, s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerinin kapsaml\u0131 ve somut \u015fekilde d\u00fczenlenmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle m\u00fcnhas\u0131rl\u0131\u011f\u0131n kapsam\u0131, sat\u0131\u015f hedefleri, asgari al\u0131m taahh\u00fctleri, tedarik ve teslimat ko\u015fullar\u0131, \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri, rekabet yasa\u011f\u0131 ve fesih ko\u015fullar\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmesi, taraflar\u0131n hak ve menfaatlerinin korunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu nedenle s\u00f6zle\u015fme haz\u0131rlan\u0131rken yaln\u0131zca taraflar\u0131n asli edimlerinin de\u011fil, s\u00f6zle\u015fmenin uygulanmas\u0131, ihlali ve sona ermesi a\u015famalar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilecek durumlar\u0131n da \u00f6ng\u00f6r\u00fclerek d\u00fczenlenmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Av. Fatma Nur \u00c7elik<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[1]<\/strong> Yarg\u0131tay 11. HD 2020\/5477 E. 2022\/2637 K., 31.3.2022 T.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[2]<\/strong> Yarg\u0131tay 11. HD, 2021\/8927 E. 2023\/2695 K., 4.5.2023 T.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[3]<\/strong> Yarg\u0131tay 11. HD, 2022\/4857 E. 2023\/6981 K., 30.11.2023 T.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[4]<\/strong> Yarg\u0131tay 19. HD, E. 2016\/11796, K. 2018\/3567, 25.06.2018 T.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[5]<\/strong> Yarg\u0131tay HGK, E. 2012\/670, K. 2013\/171, 16.01.2013 T.; Yarg\u0131tay 19. HD, E. 2013\/14654, K. 2013\/19950, 12.12.2013 T.; Yarg\u0131tay 19. HD, E. 2013\/4790, K. 2014\/2026, 28.01.2014 T.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>[6]<\/strong> Yarg\u0131tay 19. HD, E. 2016\/4335, K. 2016\/15702, 13.12.2016 T.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I. Tek Sat\u0131c\u0131l\u0131k S\u00f6zle\u015fmesi Nedir, S\u00f6zle\u015fme H\u00fck\u00fcmleri Neden \u00d6nemlidir? Distrib\u00fct\u00f6rl\u00fck s\u00f6zle\u015fmesi olarak da ifade edilen tek sat\u0131c\u0131l\u0131k s\u00f6zle\u015fmesi, sa\u011flay\u0131c\u0131 (\u00fcretici\/yap\u0131mc\u0131\/tedarik\u00e7i) ile hukuki ve idari a\u00e7\u0131dan ba\u011f\u0131ms\u0131z tek sat\u0131c\u0131 (distrib\u00fct\u00f6r) aras\u0131nda akdedilen; sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n, s\u00f6zle\u015fme konusu mallar\u0131 belirli bir co\u011frafi b\u00f6lgede tekel hakk\u0131na sahip olarak satmas\u0131 amac\u0131yla tek sat\u0131c\u0131ya sa\u011flamay\u0131 ve onun faaliyetlerini desteklemeyi, tek sat\u0131c\u0131n\u0131n ise &hellip;<\/p>\n<p class=\"read-more\"> <a class=\"\" href=\"https:\/\/erkanpartners.com\/?p=3770\"> <span class=\"screen-reader-text\">Tek Sat\u0131c\u0131l\u0131k (Distrib\u00fct\u00f6rl\u00fck) S\u00f6zle\u015fmelerinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar<\/span> Devam\u0131 &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-global-header-display":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","footnotes":""},"categories":[53],"tags":[224,216,214,218,220,222],"class_list":["post-3770","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sozlesmeler-hukuku","tag-dikkatedilmesigerekenler","tag-distributorluk","tag-teksaticilik","tag-ticari","tag-ticarisozlesme","tag-uyusmazlik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/erkanpartners.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3770","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/erkanpartners.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/erkanpartners.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanpartners.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanpartners.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3770"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/erkanpartners.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3770\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3772,"href":"https:\/\/erkanpartners.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3770\/revisions\/3772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/erkanpartners.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanpartners.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/erkanpartners.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}